Zagadki, sygnały, podpuchy • Fyrtel Główna • Poznań

fot. Paweł Jaśkiewicz

Gra miejska w formie performatywnych podchodów

To efekt rezydencji Gosi Lehmann i Jaśminy Pietruszki, zrealizowanej we współpracy berlińskiego kolektywu Solaris i Fyrtla Główna. Gosia i Jaśmina przez miesiąc pracowały w dzielnicy Główna, poznawały jej historię, ale również angażowały lokalną społeczność w pomoc w przygotowaniu finałowego widowiska. Do udziału w projekcie zaprosiły poznańskich muzyków i performerki, którzy wcielili się w rolę przewodników obdarzonych magicznymi zdolnościami.

Zagadki, sygnały, podpuchy to gra, która czerpała z lokalnych mikrohistorii oraz wyobrażeń i praktyk ludowych związanych z dzikimi roślinami, drzewami, wodą czy młynami. Była powrotem do dziecięcej zabawy, ale też kontynuacją tradycji polskiej zagadki ludowej. Artystki dopisały własne zagadki, aby w angażujący sposób opowiedzieć o dziedzictwie biokulturowym Śródki i Głównej. Dzięki nim uczestnicy i uczestniczki gry mogły m.in. poznać historię młyna Cerealia i chronionego gatunku kumaka nizinnego (Bombina bombina), odkrywać, a nawet spróbować lokalnych roślin oraz posmakować chlebka nawiązującego do przysmaków z piekarni „Fortuna” i piekarniczej tradycji Głównej.

Gra miejska odbyła się 2 sierpnia 2026.

fot. Paweł Jaśkiewicz

Co to za zagadka?

Ta dzielnica to nie są Zawady,
żyją tu różne płazy i gady,
są owocowe drzewa wysokie,
nadrzeczne szuwary i jezioro głębokie.

Był kiedyś młyn, co go ktoś chamsko podpalił,
by z szybkiej deweloperki zysk się opalił.

Co to za dzielnica koło rzeki leżąca,
gdzie podchody będą na początku miesiąca?

fot. Paweł Jaśkiewicz

O idei programu

Gra miejska była częścią projektu „Kreuzberg/Główna — nowe, wspaniałe światy”, realizowanego przez Fyrtel Główna we współpracy z berlińskim kolektywem artystycznym Solaris, działającym w dzielnicy Kreuzberg. W ramach partnerstwa Solaris przeprowadził open call na miesięczną rezydencję artystyczną na Głównej. Zgłaszane projekty miały angażować społeczność lokalną oraz w twórczy sposób (m.in. poprzez nowe media, performance) reinterpretować lokalne dziedzictwo biokulturowe Głównej.

Do realizacji wybrano projekt „Dzielnicowe szyfry” autorstwa Gosi Lehmann i Jasmine Parsley, który obejmował grę miejską, kolację performatywną oraz warsztaty pisania zagadek i budowania tratw dla dzieci. Gosia i Jaśmina w swoich działaniach łączą sztukę kulinarną z performansem. Gosia zajmuje się badaniem relacji między substancjami chemicznymi, toksycznością i władzą, a praktyka artystyczna Jaśminy skupiona jest na wyobrażaniu sobie miejsc na nowo jako współtworzonych przez rośliny.

Ich rezydencja uzupełniona była o program towarzyszący, który składał się m.in. z warsztatów streetartowych z poznańską artystką Gosią Gazdą, sąsiedzkiego budowania rzeźby z Natalią Krynicką oraz warsztatów edukacyjnych dla dzieci i młodzieży. Wydarzenia poruszały tematy związane z przemianami społeczno-ekologicznymi (zanik przestrzeni wspólnych, niszczenie miejskiej przyrody), których doświadcza wiele europejskich miast, w tym Poznań i Berlin.

fot. Paweł Jaśkiewicz

Twórcy i twórczynie

koncepcja, scenariusz
Gosia Lehmann
Jasmine Parsley (Jaśmina Pietruszka)
osoby performerskie
Maksymilian Guillemin
Gosia Lehmann
Kuba Marciniak
Jaśmina Pietruszka
Izabela Sitarska
Martyna Sykulska
Dima
Natasza
Nadia
Adrian
wymączek
Olaf Zoneman
kostiumy
Zosia Tomkowiak
makijaż i charakteryzacja
Marcelina Nowaczewska
produkcja
Maria Lehmann
komunikacja
Asia Gruszczyńska
identyfikacja wizualna
Jagoda Kalisz
partnerzy
Solaris
Brama Poznania
Poznańskie Centrum Dziedzictwa
Stowarzyszenie Razem na Głównej
Rada Osiedla Główna